Stad vruchtbare voedingsbodem voor MaaS

De stad is bij uitstek de plek waar Mobility-as-a-Service (MaaS) het makkelijkst van de grond kan komen. De verplaatsingen die reizigers met een MaaS-app regelen hebben relatief vaak incidentele zakelijke en sociaal-recreatieve reismotieven. Het gebruik van MaaS leidt lang niet altijd tot het gebruik van een andere vervoerwijze. Gebeurt dat toch, dan kan dit in het voordeel zijn van deelauto, -fiets of -scooter en in het nadeel van het traditionele openbaar vervoer. Dit concluderen onderzoekers van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) in de studie ‘Kansrijke verplaatsingen voor MaaS’. Recente inzichten uit het MaaS onderzoeksprogramma bij het KiM hebben zij gebundeld in de nieuwe brochure ‘Mobility-as-a-Service: kansen en verwachtingen’.

De stad biedt volgens de onderzoekers van het KiM de meest vruchtbare voedingsbodem voor een MaaS-app, omdat daar een rijk aanbod aan openbaar vervoer en deelmodaliteiten is. De korte loopafstanden naar haltes en deelmodaliteiten maken reizen met deze ov- en deeldiensten aantrekkelijk. Het intensieve gebruik van deze diensten juist in de stad verhoogt ook de kansen op commerciële levensvatbaarheid van MaaS. Uit een eerder KiM-onderzoek bleek al dat reizigers die in de stad wonen tot de meest kansrijke groepen voor het gebruik van de app behoren.

Zakelijke en sociaal-recreatieve reizen
Het KiM verwacht dat MaaS in het beginstadium relatief veel gebruikt gaat worden voor zakelijke en sociaal-recreatieve reizen. Veelal zijn dit minder routinematige verplaatsingen, waarbij reizigers eerder geneigd zijn om vooraf naar informatie over hun reis te zoeken. Bij routinematige verplaatsingen is er meer sprake van gewoontegedrag en snel oplopende gebruikskosten bij dagelijks gebruik. Bij incidentele verplaatsingen is dit minder van belang. De noodzaak om op tijd te komen bij een zakelijke afspraak, in combinatie met de – bij incidentele reizen – mogelijke onbekendheid ter plaatse van de bestemming, maakt dat MaaS voor zulke zakelijke reizen meerwaarde kan bieden als plan-assistent.

Sleutel voor deelmodaliteit
De onderzoekers verwachten verder dat reizigers MaaS primair gaan gebruiken om toegang te krijgen tot een deelauto, -fiets, -scooter, bus of tram. Zij zullen minder met de app uitvoerig een reis plannen en vergelijken. Dit houdt ook in dat het gebruik van MaaS lang niet altijd leidt tot het gebruik van een andere vervoerwijze. Kiezen reizigers wel voor een andere vervoerwijze, dan kan dit vooral bij de eerste gebruikersgroep in het voordeel zijn van de deelmobiliteit en in het nadeel van het traditionele openbaar vervoer.

De nieuwe studie maakt deel uit van het onderzoeksprogramma Mobility-as-a-Service bij het KiM. Binnen dit programma hebben de onderzoekers ook een nieuwe brochure opgesteld waarin zij de resultaten van deze studie en 2 eerdere studies uit 2019 samenbrengen.

MaaS geen antwoord op dominantie auto
In de brochure gaat het KiM onder andere in op de maatschappelijke impact van MaaS. Transport experts verwachten dat MaaS de huidige rol van de auto in ons mobiliteitssysteem weet uit te dagen. Andere onderzoeksresultaten van het KiM nuanceren dit beeld.

Vooralsnog lijkt MaaS niet een heel geduchte concurrent voor de auto. De potentiële meest kansrijke MaaS-gebruikers hebben minder vaak een auto ter beschikking dan anderen en kiezen nu veel al voor het openbaar vervoer of een deelmodaliteit. Bovendien zal MaaS vooral gebruikt gaan worden in de (hoog) stedelijke omgeving. Juist daar is de rol van de auto in het verplaatsingsgedrag, relatief bezien, bescheiden.